Gewijzigde uitspraak Raad van de Jaarverslaglegging

Baten nalatenschap eerder schatten

Een bate uit een nalatenschap kan al betrouwbaar worden vastgesteld als er een goede schatting van de uiteindelijke – financiële – omvang van de nalatenschap is. Wanneer dat kan en in welk stadium van de afhandeling, kan per nalatenschap verschillen. Dat is de belangrijkste wijziging die de Raad voor de Jaarverslaglegging (RJ) heeft aangebracht in een recente uiting van oktober 2020.

Eerder stelde de Raad onder meer voor om op te nemen dat de omvang van een bate uit nalatenschap betrouwbaar kan worden vastgesteld als op balansdatum de akte van verdeling dan wel de rekening en verantwoording is ontvangen. De RJ stelde tevens voor dat in uitzonderingssituaties het mogelijk zou zijn om al op een eerder moment een bate uit nalatenschap te verwerken.

Kwaliteit van externe verslaggeving

De Stichting voor de jaarverslaggeving heeft als doel de kwaliteit van de externe verslaggeving van organisaties en bedrijven in Nederland te bevorderen. Om hier vorm aan te geven heeft de stichting de ‘Raad voor de Jaarverslaggeving’ (RJ) in het leven geroepen. Deze Raad is het uitvoerende orgaan van de stichting en geeft concreet invulling aan de doelstelling van de stichting door het publiceren van ‘Richtlijnen voor de Jaarverslaggeving’ en ‘RJ-Uitingen’.

Veel commentaar

De bovengenoemde RJ-uiting leverde veel commentaar op. Dat erkent ook de RJ:  ‘Een deel van de organisaties geeft in hun commentaar aan dat zij over het algemeen in staat zijn om een betrouwbare schatting te maken van de omvang van de nalatenschap in een eerder stadium dan dat de akte van verdeling of de rekening en verantwoording is ontvangen. Zij beoordelen jaarlijks de omvang van de verwerkte nalatenschap op basis van de dan bekende informatie en zij geven aan dat de uiteindelijke omvang van de nalatenschap relatief weinig afwijkt van de schatting die de organisatie heeft gemaakt. Een ander deel van de organisaties geeft aan dat zij een voorkeur hebben voor de verwerking van een bate uit een nalatenschap op het moment dat de akte van verdeling dan wel de rekening en verantwoording is ontvangen. Zij wijzen op de schattingsonzekerheid en de vaak relatief hoge administratieve lasten bij eerdere verwerking.’ Er zitten dus twee kanten aan het verhaal.

Hoofdbepaling gehandhaafd

Daarom heeft de RJ besloten om de hoofdbepaling voor het moment waarop de bate uit de nalatenschap betrouwbaar kan worden vastgesteld in RJ 640.208 en RJk C1.207 te handhaven. Een bate uit nalatenschap kan betrouwbaar worden vastgesteld als – op grond van het stadium waarin de afhandeling van de nalatenschap zich bevindt –  een betrouwbare schatting van de uiteindelijke (financiële) omvang van de nalatenschap kan worden gemaakt.
Waneer dat is, wordt per nalatenschap bepaald. ‘Als alternatief voor de beoordeling per nalatenschap acht de RJ het – vanwege het specifieke karakter van de sector en vanuit het oogpunt van het beperken van administratieve lasten – aanvaardbaar om baten uit nalatenschappen te verwerken op het moment dat de akte van verdeling, of als er geen akte van verdeling is, de rekening en verantwoording in het verslagjaar is ontvangen.
Alleen indien de akte van verdeling of de rekening en verantwoording vóór balansdatum is ontvangen, wordt de bate uit de nalatenschap in het verslagjaar verwerkt. Bij ontvangst van de akte van verdeling of de rekening en verantwoording na balansdatum vindt vermelding plaats in de toelichting (bij de ‘niet in de balans opgenomen activa’). Indien wordt gekozen voor de alternatieve verwerkingswijze dient de organisatie de baten uit alle nalatenschappen op deze wijze te verwerken.’

De bepalingen worden van kracht voor verslagjaren die aanvangen op of na 1 januari 2021. Eerdere toepassing is toegestaan.

Xander Esser, IT specialist dubois+co

Gido (1976) is sinds 2011 vennoot bij Dubois. Tijdens zijn studie aan de VU oriënteerde hij zich op de corporate finance sector, maar door een kennismakingsgesprek met Dubois heeft hij voor accountancy gekozen. Gido noemt de maatschappelijke betrokkenheid een belangrijk element van Dubois : “Je ziet dit aan onze klantenkring en aan de medewerkers die bij ons in dienst zijn. Zij hebben allemaal affiniteit met de sectoren als goede doelen organisaties, ontwikkelingssamenwerking, cultuur, maatschappelijk werk en milieu.”

Gido werkt veel voor klanten in de not-for-profit sector. Gesubsidieerde organisaties vindt hij vaktechnisch interessant qua interne beheersing en verslaglegging. Hij vindt het leuk om voor klanten te werken waar de financiën niet het doel op zich zijn, maar een middel om een belangrijke inhoudelijke doelstelling te bereiken. Gido is ook bestuurlijk actief. Zo was hij ruim 8 jaar penningmeester bij het Helsinki Comité en maakt hij deel uit van de Raad van Toezicht van Stichting Vluchteling. Zijn vrije tijd brengt Gido graag door met zijn vrouw en zoontje of gaat hij zwemmen, hardlopen of lezen. Gido is bereikbaar op: 020-5712345.